J. (Janneke) van Klaveren, docent rekenen en onderwijsadviseur, coördineerde het project. “Samen met de school keken we hoe we het onderwijs in automatiseren een impuls konden geven. De scholen en studenten zijn onder andere aan de slag gegaan met werkvormen als rekenspellen. Ook onderzochten de studenten welke leerkrachtvaardigheden er nodig zijn en op welke manier leerlingen tot begrip en inzicht komen. Dat stimuleerde hun onderzoekende houding.”

Stampen is snappen?

Van Klaveren is stellig: “Kinderen leren om te rekenen door tafelrijtjes te ‘stampen’ betekent niet dat de kinderen het dan ook snappen. Als ze weten wat 7x6 is, hebben ze dan ook een rekenstrategie voor 6x6 en kennen ze de betekenis van deze som? Feiten kennen is niet altijd goed om tot een oplossing te komen. Feiten kun je vergeten, handig is als je snapt wat een vermenigvuldiging is en daarmee altijd met een strategie tot een oplossing kunt komen. Voor leerkrachten is het van belang te weten op welke manier kinderen komen tot automatiseren. Op deze wijze kan het onderwijs en dus de instructie afgestemd worden op de leerlingen. Veel oude rekenmethoden laten het automatiseren niet voldoende aan bod komen. Het inoefenen blijft achterwege. Scholen zoeken zelf naar materiaal om dit aan te vullen. In nieuwe methodes is dit al beter verwerkt.”

Opbrengst: kennisontwikkeling

“Op de pabo zijn we met studenten aan de slag gegaan en hebben we gekeken wat werkt in de school”, vertelt Van Klaveren. “De studenten maakten kijkwijzers waarmee zij leerden welke vaardigheden je als leerkracht inzet. In gesprekken met de leerkrachten leerden we met en van elkaar. Vooral de feedback van de leerkrachten over wat de kinderen leren en of het wel werkt, was belangrijk. Studenten bedachten vervolgens werkvormen en spellen die de scholen konden gebruiken bij het automatiseren.”

Onderzoekende houding

Bij het project zijn studenten uit leerjaar 3 en 4 van de pabo betrokken geweest. Studenten uit pabo 3 inventariseerden het automatiseren op drie basisscholen en bedachten suggesties voor het vervolg. Van Klaveren: “Hierdoor leren studenten ook dat onderwijs niet ‘af’ is, maar dat onderwijs in ontwikkeling is. Daarnaast hebben een aantal pabo 4-studenten hun afstudeeronderzoek gedaan op een van de scholen. Het onderzoeken van vraagstukken uit de praktijk van de basisschool, maakt dat de studenten en leerkrachten nauw met elkaar samenwerken en nadenken over het rekenonderwijs in de praktijk. Ook heeft een student bijvoorbeeld onderzoek gedaan naar knelpunten die kinderen kunnen ervaren die niet tot het automatiseren van de rekenvaardigheden tot en met twintig komen. We kijken terug op een mooi project, waarin blijkt dat samenwerking tussen diverse personen kan leiden tot mooie inzichten en leerervaringen. Een betere leerschool is er niet!”