Op 8 september 2009 vonden de eerste colleges plaats in de master Leren & Innoveren. De docenten die in september aan de opleiding startten komen uit het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en middelbaar beroepsonderwijs. Vijf van hen laten we hier aan het woord. Hoe hebben zij zich als persoon en als leraar ontwikkeld in de eerste maanden van hun opleiding?

Studenten volgen per cursusjaar twaalf collegedagen waarop de inhoudelijke modules door deskundige docenten worden verzorgd. Naast deze collegedagen komen studenten acht maal per cursusjaar bij elkaar in een tutorgroep. De studenten die hier aan het woord komen maken allen deel uit van dezelfde tutorgroep.

In en vanuit de tutorgroep wordt vormgegeven aan de nodige intervisie. Groepsleden van een tutorgroep ondersteunen elkaar tijdens de opleiding in tutorgroepbijeenkomsten en webdiscussies. Daarnaast heeft elke student een maatje in de persoon van een andere student waarmee hij bepaalde opdrachten voorbereidt en uitvoert. De rol van de tutor is om studenten te ondersteunen bij deze onderlinge intervisie. Daarnaast begeleidt de tutor intensief elke individuele student bij het werken aan zijn persoonlijke leervragen, de innovatievraag op zijn eigen school en de opzet en uitvoering van zijn praktijkonderzoek.

Als heel waardevol ervaar ik dat ik de kennis die ik op doe in de colleges direct kan toepassen in mijn eigen werksituatie zegt Clarie van den Berg. Ik werk als groepsleerkracht in de bovenbouw van een protestants christelijke basisschool in Poortugaal. In onze school speelt op dit moment het onderwerp ‘identiteit’ heel sterk: Hoe willen we er vorm aan geven in onze onderwijsvisie en in de praktische uitwerking. Ik was al betrokken bij dit proces in een werkgroep ter voorbereiding van een studiedag over dit onderwerp. Inmiddels ben ik op onze school voorzitter van een stuurgroep ‘onderwijsvisie en identiteit’. De opleiding vult mijn inzichten aan en stuurt mijn inspanningen in de school op dit gebied. Ik leer welke aanpak het beste past bij het toewerken naar een onderwijsvisie en bij het ‘herontdekken’ van onze christelijke identiteit, ook in interactie met collega’s. Het volgen van deze opleiding aan een christelijke hogeschool heeft voor mij heel veel meerwaarde, zeker gezien het onderwerp van mijn innovatie.

Els van ’t Spijker  is docent Duits op een havo/vwo afdeling van een christelijke scholengemeenschap in Gouda. Ik ben nu ongeveer zes jaar leraar voor mijn broodwinning. Ik voel me competent op mijn vakgebied: Duits. Maar daarin lesgeven doet een beroep op hele andere competenties. Door de master Leren & Innoveren ben ik bewuster bezig met de verbinding tussen mijn christelijke levensovertuiging en de praktijk van het lesgeven. Dat maakt mijn blik op de leerlingen milder en maakt dat ik bewuster bezig ben met wat ik wil overbrengen en hoe ik dat wil. Ofwel: daarmee ontwikkel ik mijn competenties als leraar. Het is bekend dat middelbare scholieren niet zitten te wachten op vakken als Duits en Frans. Ik zou graag meer enthousiasme bij leerlingen zien. Daartoe probeer ik mijn lessen duurzaam te veranderen en collega´s hierbij te betrekken en te inspireren. Deze masteropleiding helpt daarbij. Vooral om daarbij rekening te houden met de autonomie van collega´s terwijl je toch met z´n alle verbonden bent aan dezelfde school en met dezelfde leerlingen.

De eerste colleges van dhr. Kalkman over pedagogische idealen hebben bijgedragen aan het verhelderen van mijn pedagogische ideaal zegt Leendert Bakker. Leendert werk op een vmbo afdeling van een reformatorische scholengemeenschap in Rotterdam. Hij legt uit: Een pedagogisch ideaal is het ideaalbeeld van een opvoeder over het opvoeden van de jeugd. Toen ik begon als leraar had ik onbewust wel zo´n ideaal maar nu wordt deze veel explicieter. Zo´n ideaal ontwikkelt zich in de loop der tijd maar als ik het nu zou moeten zeggen is mijn ideaal: Ik wil leerlingen iets leren vanuit een goed begrip van leerlingen: ik wil leerlingen begrijpen, het ´kind zijn´ en het ´puber zijn´ snappen en hoe processen van leren en ontwikkelen bij kinderen en pubers precies verlopen. Dat moet de basis zijn voor mijn inspanningen als leraar; zowel in het vak als als ‘opvoeder’. Dit pedagogisch ideaal wil ik vruchtbaar maken door de inhoud van deze colleges te confronteren met de visie van onze school. Als je meer oog krijgt voor pedagogische idealen, bij jezelf en bij anderen, dan komt dat mijns inziens de visieontwikkeling van de school ten goede.

Esther Simin is groepsleerkracht als dezelfde school als Clarie, basisschool De Parel. Zij verwoordt haar ontwikkeling in de afgelopen maanden als volgt. Ik ben me meer bewust geworden van de rol die je als leerkracht hebt. Het is eigenlijk geen rol. Je hebt een belangrijk aandeel in de ontwikkeling van leerlingen door wie je bent. Leerkracht zijn is niet iets wat je doet maar wat je bent. Ook voor je collega ben je iemand. Je hebt namelijk een aandeel in de ontwikkeling van collega´s. Dat is een deel van je professionaliteit en die komt tot ontwikkeling door deze masteropleiding. Ik denk dan in het bijzonder aan het ´good practice´ werkcollege in de module `Meesters in persoonlijke en organisatieontwikkeling`. Dit werkcollege heeft mij duidelijk gemaakt dat je onderwerpen als pedagogische visie, didactische werkvormen en succesmomenten in de klas echt op de agenda te zetten van teambesprekingen zodat je elkaar daarover kunt inspireren.

Leen de Gelder is docent informatica en beleidsmedewerker ICT op een gereformeerde scholengemeenschap in Rotterdam. Voor een van de modules in het eerste blok heb ik een opdracht uitgevoerd waarbij ik een innovatie in mijn eigen school heb beschreven. De innovatie betrof de introductie van maatschappelijke stages. Om zaken die er speelden in deze innovatie te verduidelijken heb ik een collega geïnterviewd die nauw betrokken was bij deze verandering in onze school. Het inleven in de rol van een ander zorgde voor een grotere betrokkenheid bij mij. Zowel bij de vernieuwing zelf als bij de persoon van de ander. Mij is duidelijk geworden dat je dit soort gesprekken met collega´s vaker moet hebben omdat het je een beter beeld oplevert van collega´s, wie ze zijn en wat hen beweegt om dingen te doen of niet te doen. Inleven in de ander is dan ook een wezenlijk onderdeel van innoveren.