Frans van Zetten koos voor de duale opleiding leraar basisonderwijs (pabo). Hij wilde tegelijk werken en studeren. Inmiddels heeft hij zijn diploma bijna twee jaar op zak. In een vraaggesprek vertelt Frans waarom de opleiding hem goed is bevallen.
Waarom heb je gekozen voor een duale opleiding?
Ik ben nooit echt iemand geweest die ervan houdt om hele dagen colleges aan wil horen. Voor mij is het een bewuste keuze geweest om na het MBO (OA) het duale traject te gaan volgen. Ik kan niet echt stilzitten en ging liever gelijk aan de slag. Inmiddels is dit het vijfde jaar dat ik voor de klas sta. In drie jaar heb ik de opleiding afgerond en inmiddels bezig met mijn tweede jaar als gediplomeerd leerkracht.
Hoe zit jouw opleiding in hoofdlijnen in elkaar?
Ik ben inmiddels al weer een poosje van school af, dus het kan best zijn dat er veranderingen zijn gekomen. In mijn opleiding stond vooral voorop dat wat je leerde dit gelijk de volgende dag in praktijk kon brengen. Dat vind ik nog steeds de kracht van de duale leerweg. Bij een normale opleiding zie je dat je eerst een berg informatie krijgt en dat je dat gaat toepassen in de twee weken stage die je aan het einde van het blok hebt.
Het was wel doorwerken, ik werkte in het begin 3 dagen en studeerde twee dagen thuis. Later werd het werken uitgebreid naar een volledige werkweek. De maandag- en de woensdagavond had ik college. Aan het einde van de opleiding had ik meer vrijheid en studeerde ik thuis zelf wat er in de colleges werd gedaan. De lesstof nam ik zelf door en daar moest dan een tentamen of een werkstuk over gemaakt worden.
Frans van Zetten voor de klas
Welke begeleiding krijg je tijdens je opleiding?
Per blok kwam er iemand van school (pabo) naar je kijken voor reflectie en om leerpunten bij te stellen. Daarnaast was er een mentor op je school waar je werkte. Dit was je parallelcollega of de collega waar je mee samenwerkte in de klas. Deze mentor was het eerste aanspreekpunt. Bevindingen van die mentor werden dan doorgelinkt naar je begeleider op school (pabo).
Wat waardeer je in deze begeleiding en wat zou beter kunnen?
Wat ik bijzonder waardeerde was dat je met een probleem of ergens waar je niet uitkwam meteen met je mentor kon bespreken. Je hoefde niet te wachten totdat je eigen begeleider van de pabo kwam voor een bezoek. Vanuit de pabo was er soms wel eens iemand die laks reageerde. Je was natuurlijk niet elke dag op school en meestal waren docenten/begeleiders ’s avonds niet op school als je iets te vragen had. Een email was dus meestal niet voldoende en dat irriteerde soms nog wel eens.
Op welke punten voldoet de opleiding aan je verwachtingen?
Op het punt van zelfstandigheid. Dat is eigenlijk het kernwoord voor deze opleiding. Je moet een hoop zelf plannen en je hebt daarvoor relatief weinig tijd. Je moet ook wel gemotiveerd zijn om te willen werken en niet eerst nog een paar jaar student te zijn om vervolgens pas aan de slag te gaan dat is natuurlijk wel een voorwaarde hiervoor.
Wat is anders dan je verwacht had?
In het begin had ik het idee dat het meer een veredelde stage zou worden, maar dat bleek helemaal niet zo te zijn. Al in het eerste jaar kreeg ik gedeelten van de week mijn eigen klasje. Dat is natuurlijk erg leuk! Ik verwachte meer een uitgebreide stage. Het tweede wat ik anders had verwacht is dat het toch pittiger was dan dat ik had gedacht. Het is zo ontzettend veel. Je hebt je klas, vergaderingen, voorbereidingen, school, college, werkstukken, tentamens enz. Toch heb ik het zeker de moeite waard gevonden!
Welke eigenschappen/houding vraagt een duale opleiding van een student?
Je moet wel een beetje een doorzetter zijn. In mijn eerste jaar zijn er verschillende mensen gestopt met de opleiding omdat het te zwaar was. Je moet af en toe gewoon even over die berg met werk heen kijken en zien waar je het uiteindelijk voor doet. De leerlingen geven je elke dag ook wel weer stimulans om er mee door te gaan. Daar doe je het tenslotte gewoon voor, om je droom zo snel mogelijk concreet te maken en je eigen klasje te hebben!
Kun je een of enkele concrete voorbeelden geven van mooie leerervaringenop je opleidingsschool?
Oei, er zijn zoveel mooie leermomenten geweest. Toch maar eentje die me altijd bijgebleven is.
In het eerste jaar gaf ik les aan groep 3. Vanuit onze school wordt een beginnende leerkracht begeleid met bijvoorbeeld een SVIB-traject. Ik gaf een rekenles en Gert was achterin de klas aan het filmen. Ik vroeg aan een meisje een antwoord. Ze gaf een antwoord dat niet goed was en ik vertelde haar dat het niet het goede antwoord was. Toen we de video terug gingen kijken en gingen bespreken zag ik het meisje (toen ik zei dat het een fout antwoord was) gewoon in elkaar duiken! Het meisje schaamde zich voor haar antwoord en ik schaamde mezelf achteraf dat ik dit niet gezien had… Zo zie je maar dat meesters ook fouten maken.
Dat is denk ik als leerkracht tegenover de kinderen ook goed om jezelf scherp te houden.
Kun je een of enkele voorbeelden geven van wat je moeilijk vind in de praktijkopleiding?
Over het algemeen ben je erg druk. Je hebt natuurlijk je voorbereidingstijd voor de volgende dag dat je lesgeeft, maar je moet ook nog twee avonden in de week naar school om college te volgen. Ik was bijvoorbeeld nooit voor half 12 thuis en de volgende morgen moest je weer fris en fruitig voor de klas staan en kinderen vrolijk vragen of ze nog iets beleefd hadden de vorige dag. Dat was soms wel eens een beetje te druk. Vooral in een week als je ook nog eens ouderavonden en tentamens had.
Zie je verschillen tussen studenten die de opleiding op de hogeschool volgen en studenten die de duale opleiding doen?
Ik zie vooral verschillen in de ervaring van de studenten. Als je een P3-er hebt en een duale student die in jaar 3 zit, zie je dat er veel meer ervaring is bij deze student. Eigenlijk ook wel logisch omdat je al hele dagen voor je eigen klas staat.
Als je opnieuw moest kiezen, zou je dan weer voor de duale opleiding kiezen en waarom wel/niet?
Jazeker! Ik zou het weer zo doen als ik nu gedaan heb, omdat ik vind dat de praktijkervaring die je meekrijgt van groot belang is. Stages zijn goed maar veel te weinig. Naar mijn idee wordt je na de afronding van je studie als het ware een beetje in het diepe gegooid. Met deze opleiding doe je alles stapje voor stapje en kom je aan het einde van met meer ervaring voor de klas te staan.
Wat is vanuit jouw optiek de meerwaarde van de duale opleiding voor de opleidingsschool?
Je hebt als school in plaats van een stagaire gelijk een beeld van iemand. Dit komt natuurlijk ook omdat je als duale student gewoon een sollicitatiepocedure doorloopt. Ze leren je kennen. Ze weten wat voor vlees ze in de kuip hebben. In een duale student investeer je in de toekomst. Je investeert in een aankomend leerkracht en niet in een student die na een stagejaar weer weg gaat en waar je toch de nodige begeleiding hebt gegeven. Het kostenplaatje is in het onderwijs altijd al een hekel punt geweest. Je ziet dat een duale student wordt betaald als onderwijsassistent, maar wel volledig inzetbaar als een leerkracht. Dat is natuurlijk een bijkomend voordeel.
