Vier stoelen op een rij in de gang. Een groep zenuwachtige klasgenoten. Jassen, tassen, boeken, schriften en aantekeningen. En een gesloten, witte deur. Daarop een briefje: ‘Niet storen i.v.m. mondeling.’ Voor wie het nog niet door heeft: mijn klas aan Driestar hogeschool heeft dat mondeling. Een mondeling over psychologische benaderingen die afgelopen semester tijdens de colleges aan bod zijn gekomen.
Zo’n mondeling blijkt spannender dan gedacht. En dat terwijl het maar vier minuten duurt en nog geen kwart van de opdracht beslaat. Komt het door de zenuwachtige klasgenoten? Of misschien toch door de ruimte waarin we ons bevinden?
De rij stoelen doet denken aan de wachtkamer bij de tandarts (omgevingspsychologie). De gesloten deur met het briefje staat behoorlijk officieel (nog meer omgevingspsychologie). De aanwezigen kijken voor de zoveelste keer in hun aantekeningen. Er staan opeens zoveel dingen in die je nog niet weet. Ook in mijn tas zit een blad met aantekeningen en het ‘Palet van de psychologie’.

Open deur
De deur gaat open. ‘Anne-Lize is aan de beurt!’ Ik verwacht een klein kamertje met één tafel en twee stoelen. Maar na een gangetje door te lopen kom ik in een grote ruimte. We nemen het eerstvolgende bureau. Ik aan het hoofd, mijn docent aan de zijkant.
Hmm, best een prettige opstelling (alweer omgevingspsychologie). Voor mijn neus ligt een kaart met de verschillende stappen van het mondeling. Ideaal voor mensen die het prima weten, maar toch ergens naar willen staren op het spannende moment.
‘Je schreef in je opdracht over Sem die niet zindelijk wilde worden. Welke interventie zet je dan in volgens het behaviorisme?’ Ik had er twee bedacht. Ik weet er nog één. ‘Nou, dat is ‘shaping’. Bij shaping beloon je het kind niet gelijk voor de hele vaardigheid. Je deelt de vaardigheid op in stapjes. Voor elke nieuwe stap een beloning.’ Tot zover duidelijk.
Omslachtig verhaal
‘Waarom werkt deze interventie?’ Nou, gewoon… Een omslachtig verhaal volgt. Zij blijft vragen. ‘Maar waarom gaat Sem naar de wc als hij een beloning krijgt?’ Opeens weet ik het antwoord! Heel simpel. ‘De beloning is positief. Als naar de wc gaan een leuk resultaat oplevert, gaat Sem naar de wc. Nog een paar behavioristische begrippen eraan vast plakken. Klaar.
Na vier minuten sta ik weer op de gang. Prompt schiet me de andere interventie te binnen. Model-leren. Veel makkelijker natuurlijk. Maar ’t geeft niet, mijn mondeling is in elk geval klaar. De laatste is aan de beurt. ‘Succes!’
Uitslag
Nog diezelfde avond staat de uitslag in Gradework. Een V prijkt achter punt 4b. Het viel ook eigenlijk best mee. Maandag sta ik weer in de praktijk. Met Sem, die eigenlijk allang zonder beloning op de wc kan plassen. En na mijn werkdag? Heb ik mooi nog even tijd om de O achter punt 4a weg te werken.
Online open avond Driestar hogeschool
Ben jij benieuwd of (een overstap naar) het onderwijs bij je past? Of zou je alles willen leren over opvoeding en begeleiding van kinderen en jongeren? Je komt erachter tijdens de online open avond van Driestar hogeschool op 25 maart. Van harte welkom!
Meer info en aanmelden