De herijkte bekwaamheidseisen voor leraren zijn vorig jaar september aangeboden aan het ministerie van OCW. Als lerarenopleiding (po/vo) nemen wij je graag in vogelvlucht mee door de stand van zaken en de betekenis hiervan voor de onderwijspraktijk. De verwachte wettelijke inwerkingtreding van de nieuwe eisen is 2027.
De kern van de herijking
De nieuwe bekwaamheidseisen brengen een scherpe, formele knip aan in de loopbaan van de leraar via drie heldere niveaus:
Wat is de belangrijkste verschuiving?
De wetgever gaat vanaf 2027 alleen de startbekwaamheidseisen wettelijk verankeren. De overheid dicteert dus bewust alleen nog de basis aan de poort van de opleiding. De verdere groei naar vakbekwaamheid en professionele bekwaamheid wordt niet in de wet vastgelegd, maar overgelaten aan de scholen.
Dit betekent dat het opleiden van leraren definitief een gedeelde en doorlopende verantwoordelijkheid wordt tussen onze hogeschool en jouw schoolwerkvloer. Voor de diplomering zijn wij verantwoordelijk voor het stevige fundament dat we gezamenlijk leggen; en samen met jullie bouwen we in de praktijk verder aan de vakbekwame leraar.
Q&A voor Schoolleiders: Wat verandert er in de school?
Naar aanleiding van deze herijking kunnen er vragen bij je bovenkomen over de dagelijkse praktijk en jouw verantwoordelijkheid als schoolleider. Hieronder vind je de belangrijkste antwoorden.
1. Als 'vakbekwaamheid' niet in de wet komt, ben ik als schoolleider dan wel echt anders verantwoordelijk?
Ja, fundamenteel. De opleiding blijft hetzelfde, maar er worden vanuit de overheid eisen gesteld aan de doorontwikkeling van de startende leraar. Hoewel het niet in de wet Besluit bekwaamheidseisen staat, wordt deze verantwoordelijkheid wel dwingend via andere wegen: de Onderwijsinspectie toetst op goed personeelsbeleid, de CAO verankert het recht op inductiebegeleiding, en de overheid koppelt subsidies (via de Onderwijsregio's) direct aan deze doorlopende leerlijn. Hierover wordt verantwoording gevraagd door de school.
2. Krijg ik straks minder goed voorbereide starters op de schoolwerkvloer?
Nee, aan startbekwaam is niets gewijzigd. Wij zorgen dat ons curriculum garant staat voor de stevige basis zoals jullie die van ons gewend zijn. Dit heeft het ministerie beschreven in de vier onderscheiden bekwaamheden; professioneel bekwaam, vakinhoudelijk bekwaam, vakdidactisch bekwaam en pedagogisch bekwaam. Deze bekwaamheden hebben allen een stevige plek in het beroepsprofiel van de christelijke leraar.
3. Wat betekent dit concreet voor onze gesprekscyclus en HR-beleid?
Het beroepsprofiel van de christelijke leraar is beschreven op expertniveau. Dit omvat minimaal de eisen die de overheid stelt aan het expertniveau. Dit beroepsprofiel is zo ontwikkeld dat het geschikt is als HR-instrument. Mocht je dit beroepsprofiel nog niet hanteren dan verandert er wel degelijk wat. Je hebt als schoolleider in je HR-cyclus een instrument als referentiekader nodig om de individuele ontwikkeling van startende leraren te bespreken. Het beroepsprofiel bevelen we hiervoor van harte aan en wordt op vele scholen in onze achterban al gebruikt voor dit doel.
4. Hoe gaan we dit als school organiseren in tijden van een lerarentekort?
Dit hoef je niet alleen te doen. De herijking sluit naadloos aan bij de ontwikkeling van de Onderwijsregio's en de doorontwikkeling van Samen Opleiden. Binnen deze netwerken trekken we als hogeschool en schoolbesturen samen op om de inductiefase (begeleiding van starters) vorm te geven. Met de NAPL subsidie voor co-creatielabs kunnen we samen zorgen voor een goede professionaliseringslijn van start- naar vakbekwaam. We zorgen dat de ontwikkelde producten binnen deze subsidie voldoen aan de door de overheid gestelde eisen en deze komen beschikbaar voor iedere startende leraar.
5. Wat kunnen we nú al doen om ons voor te bereiden?
Je kunt nu al de dialoog openen binnen je team en met je HR-adviseur: hoe kijken wij momenteel naar de begeleiding van starters? Gebruiken we hiervoor het beroepsprofiel voor de christelijke leraar al? Sluit onze huidige inductiefase al aan bij het idee dat een leraar bij binnenkomst klaar is om te starten, maar nog niet volledig vakbekwaam is? Door deze mindset nu al te omarmen, ben je klaar voor de overgang in 2027. Via Samen Opleiden wordt de werkplaats startende leraar aangeboden en de Startersdag in het voorjaar. Hiermee ondersteunen we nu al de startende leraar.
Wanneer je zoekt naar een goede manier om de herijkte bekwaamheidseisen te borgen in je schoolbeleid dan denkt Driestar onderwijsadvies graag mee om te kijken hoe je school(bestuur) haar taak in fase 2 en 3 goed kan oppakken of verdiepen.