Petronelle Baarda is het nieuwe lid van de kenniskring Herbergzaam onderwijs. We vragen haar onder andere wat haar drijft om te werken in het onderwijs. En welke ervaring belangrijk is bij herbergzaamheid.
Wat drijft jou in het werken in het onderwijs?
Voor mij is het belangrijk dat leerlingen recht gedaan wordt en dat ze begrepen worden in wie ze zijn. We hebben door bepaald gedrag een beeld van een leerling. Ik zoek als psycholoog in de leerlingbegeleiding naar de oorzaak van dat gedrag, wil dat begrijpen en een aanpak zoeken die daarbij aansluit.
Je kunt boosheid van een leerling proberen te verminderen door te werken aan emotieregulatie, maar als de boosheid voortkomt uit frustratie vanwege perfectionisme is het beter om in de aanpak daarop gericht te zijn. Ik zoek naar balans tussen het aansluiten bij de mogelijkheden van het kind en de capaciteiten van het schoolteam. We richten ons op kleine stapjes in de gewenste richting.
Welke onderwijservaring is voor jou belangrijk als het gaat om herbergzaam zijn?
Ik geniet van verhalen van leraren die het kind zien zoals het is en die met geduld en tact leerlingen helpen groeien. Leraren die zoeken naar een balans tussen acceptatie van de leerling en tegelijkertijd kijken welke mogelijkheden er zijn om hem of haar een stap verder te helpen.
Je hebt sinds dit schooljaar een plek in de kenniskring herbergzaam onderwijs. Hoe heb je de ‘landing’ hier ervaren?
Heel plezierig, het is een herbergzame groep, ik voel me zeer welkom. De onderzoekers zijn verschillend, ieders inbreng wordt gewaardeerd. Er wordt toegewijd en deskundig gewerkt. Ik zie de gezamenlijkheid (collectieve team efficacy) vorm krijgen en er is ruimte voor kwetsbaarheid.
Het praktijkonderzoek is een uitdaging, vragen en twijfels worden benoemd, maar er worden ook kritische vragen aan elkaar gesteld. Het elkaar op deze manier helpen om een volgende stap te zetten is inspirerend.
Wat spreekt je aan in het concept Herbergzaam onderwijs?
Het weerspiegelt voor mij iets van het geduld dat God met ons heeft. Kunnen we ook iets van dat geduld opbrengen om met elkaar en elkaars moeilijkheden om te gaan? Dit is voor mij een missie. We zijn in onze samenleving gericht op een ideaal waar het liefst iedereen aan moet voldoen. Maar wij zijn verschillend, de een is sociaal, de ander is cognitief sterk en niet iedereen heeft een goede zelfregulatie. Kunnen we dat verschil waarderen en het onderwijs zo vormgeven dat iedereen zich gezien en gewaardeerd weet?
Kun je iets vertellen over jouw ervaringen in het onderzoeksveld?
Na mijn promotieonderzoek naar floreren mag ik nu als Postdoc aan de TUA onderzoek doen naar thema boosheid. In onderwijs wordt het vaak gezien als een emotie die je moet reguleren. Dat is begrijpelijk en nodig. Tegelijk heeft boosheid ook iets te vertellen en laat het iets zien van wat belangrijk voor je is en waarin je teleurgesteld bent of verontwaardigd over bent.
In situaties van onrecht, zoals pesten, uitsluiten, zouden we, ook in het christelijk onderwijs, wel eens wat meer verontwaardigd mogen zijn. Het is belangrijk om leerlingen daar ook meer sensitief op te maken. Hoe kan ik leren opstaan tegen onrecht? Ik denk dat dat een wezenlijke Bijbelse opdracht is, sla het Oude Testament er maar op na.
Wat hoop je dat het lectoraat Herbergzaam onderwijs kan betekenen voor scholen die zoeken naar manieren om er voor zo veel mogelijk leerlingen te zijn?
Ik hoop dat het bijdraagt aan de herbergzame attitude, waar we steeds aan herinnerd moeten worden. Dat gaat tegen het maakbaarheidsideaal in. Ik hoop ook dat scholen handvatten krijgen hoe ze dat in hun team en in hun klas kunnen vormgeven. Hoe ga je herbergzaam om met verwachtingen die je hebt als leraar of van ouders of de overheid.
Het onderzoek binnen het thema herbergzaam onderwijs is erop gericht om scholen inclusiever te laten werken en handelen. Leraren worden dagelijks voor de uitdaging gesteld om te kunnen omgaan met een grote diversiteit tussen de leerlingen die zij in hun klas hebben.
Lees meer
